चीनमधील एपेक शिखर परिषदेत झी आणि पुतिन यांच्याशी भेटण्याचे ट्रम्प यांचे नियोजन

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डॉनल्ड ट्रंप यांनी दक्षिण चीनमधील शेनझेन येथे होणाऱ्या आगामी ए. पी. ई. सी. शिखर परिषदेत चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग आणि रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांना भेटण्याची योजना जाहीर केली आहे. नोव्हेंबर 18-19,2026 रोजी नियोजित, ही शिखर परिषद जागतिक सुरक्षा आणि प्रादेशिक स्थिरतेशी संबंधित उच्चस्तरीय राजनैतिक चर्चेसाठी एक व्यासपीठ म्हणून काम करेल अशी अपेक्षा आहे. राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी असे सूचित केले की या बैठकांमध्ये अनेक गंभीर आंतरराष्ट्रीय विषयांचा समावेश असेल, ज्यामध्ये विशेषतः अण्वस्त्र निःशस्त्रीकरण आणि इराणमधील सुरू असलेल्या युद्धाच्या मुद्द्यांवर प्रकाश टाकला जाईल.

राजनैतिक उद्दिष्टे आणि प्रादेशिक संघर्ष

प्रस्तावित बैठकांचा उद्देश अनेक दीर्घकालीन भू-राजकीय तणाव दूर करणे हा आहे. अण्वस्त्र निःशस्त्रीकरण आणि इराणमधील संघर्षाच्या पलीकडे, राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी रशिया आणि युक्रेन यांच्यातील युद्धाच्या निराकरणाबद्दल आशावाद व्यक्त केला आहे. 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी, अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनी रशिया-युक्रेन युद्ध संपवण्याचा करार होण्याच्या अगदी जवळ आहे, असा विश्वास व्यक्त केला. अशा तडजोडीच्या अटींबाबत त्यांनी विशिष्ट तपशील दिला नसला तरी, परिणामी होणारा कोणताही करार युक्रेनला "थोड्या वेगळ्या स्वरूपात" सोडेल असे त्यांनी नमूद केले.

अलीकडील राजनैतिक संकेतांमुळे या चर्चेच्या संभाव्यतेला बळकटी मिळाली आहे. गेल्या महिन्यात राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी अमेरिका, चीन आणि रशिया यांचा समावेश असलेल्या त्रिपक्षीय शस्त्र नियंत्रण चर्चेत सहभागी होण्याच्या दिशेने सकारात्मक भूमिका मांडली. स्थानिक माध्यमांच्या वृत्तानुसार, राष्ट्राध्यक्ष पुतीन यांनी युक्रेनमधील प्रदीर्घ युद्ध संपवण्याबाबत चर्चा करण्यासाठी त्रिपक्षीय बैठकीचा एक मंच म्हणून वापर करण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. जर या बैठका ठरल्याप्रमाणे पुढे गेल्या, तर अमेरिका, चीन आणि रशियाच्या नेत्यांमधील औपचारिक त्रिपक्षीय मेळावा आंतरराष्ट्रीय मुत्सद्देगिरीतील ऐतिहासिक पहिला मेळावा ठरेल.

त्रिपक्षीय वाटाघाटीचा संदर्भ

आण्विक वाटाघाटीची ऐतिहासिक गुंतागुंत लक्षात घेता त्रिकोणी शिखर परिषदेच्या शक्यतेला लक्षणीय महत्त्व आहे. अमेरिकेने त्रिपक्षीय शस्त्र नियंत्रणासाठी मोकळेपणा दर्शविला असला तरी, चीनने यापूर्वी त्रिपक्षीय आण्विक निःशस्त्रीकरण आराखड्यासाठी वाटाघाटी करण्याबाबत नकारात्मक भूमिका कायम ठेवली आहे. दृष्टिकोनातील हा बदल जर लक्षात आला तर तो पूर्व आशिया आणि व्यापक आंतरराष्ट्रीय समुदायाच्या राजनैतिक परिदृश्यातील लक्षणीय बदलाचे प्रतिनिधित्व करेल.

या उच्चस्तरीय चर्चेच्या व्यवहार्यतेबाबत, जपानी माध्यमांनी वृत्त दिले की चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या प्रवक्त्याने मान्य केले की सध्या संबंधित देशांमध्ये संवाद होत आहेत. या संवादांचे विशिष्ट तपशील गोपनीय असले तरी, या मान्यतेवरून असे सूचित होते की शेनझेन शिखर परिषदेची पूर्वतयारी केली जात आहे. चीनमधील आगामी बैठकांवर आंतरराष्ट्रीय समुदाय बारकाईने लक्ष ठेवेल कारण ते जगातील तीन सर्वात शक्तिशाली राष्ट्रांच्या गुंतागुंतीच्या हितसंबंधांना नेव्हिगेट करण्याचा प्रयत्न करतात.

शब्दकोश

• ए. पी. ई. सी. शिखर परिषद — ए. पी. ई. सी. शिखर परिषद हे जागतिक सुरक्षा आणि प्रादेशिक स्थिरतेशी संबंधित उच्चस्तरीय राजनैतिक चर्चेसाठीचे एक व्यासपीठ आहे. हे नेत्यांसाठी महत्त्वपूर्ण आंतरराष्ट्रीय विषय आणि भू-राजकीय तणाव दूर करण्यासाठी एक ठिकाण म्हणून काम करते.