Hướng dẫn an toàn động đất tại Nhật Bản: Những điều cần làm trước, trong và sau thiên tai

Nhật Bản là một trong những quốc gia có hoạt động địa chất phức tạp nhất thế giới, nơi các trận động đất có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Đối với cộng đồng người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc tại đây, việc trang bị kiến thức về phòng chống thiên tai không chỉ là kỹ năng sống mà còn là yếu tố quyết định đến sự an toàn của bản thân và gia đình. Việc hiểu rõ các bước cần thực hiện trước, trong và sau khi động đất sẽ giúp bạn giữ được bình tĩnh và giảm thiểu tối đa thiệt hại về người và tài sản.

1. Giai đoạn chuẩn bị: Chủ động trước khi thiên tai xảy ra

Sự chuẩn bị kỹ lưỡng là cách hiệu quả nhất để giảm thiểu rủi ro. Thay vì đợi đến khi mặt đất rung chuyển mới tìm cách ứng phó, bạn hãy thực hiện các bước sau ngay từ hôm nay:

• Gia cố đồ đạc trong nhà: Các vật dụng nặng như tủ sách, tủ lạnh hay tủ quần áo có thể đổ sập và gây thương tích nghiêm trọng. Hãy sử dụng các thanh chống hoặc giá đỡ chữ L để cố định chúng vào tường.

• Chuẩn bị túi cứu hộ khẩn cấp: Bạn nên có một chiếc túi cứu hộ đặt gần lối ra vào để có thể mang theo ngay lập tức. Một bộ đồ dùng tiêu chuẩn nên bao gồm: đài radio cầm tay kèm pin dự phòng, đèn pin, nước đóng chai, thực phẩm khô, sạc dự phòng cho điện thoại, bộ sơ cứu y tế, các loại thuốc thiết yếu và bản sao của các giấy tờ quan trọng cùng một ít tiền mặt.

• Xác định khu vực an toàn: Trong mỗi phòng, hãy tìm những vị trí tránh xa cửa sổ, các vật dụng treo trên cao hoặc đồ nội thất nặng. Đồng thời, hãy tìm hiểu trước các lộ trình sơ tán và điểm tập kết khẩn cấp tại khu vực bạn đang cư trú.

2. Giai đoạn ứng phó: Hành động tức thời khi có rung lắc

Khi cảm thấy mặt đất bắt đầu rung chuyển, điều quan trọng nhất là phải giữ bình tĩnh và tuyệt đối không chạy ra ngoài ngay lập tức vì nguy cơ bị gạch ngói, kính hoặc biển quảng cáo rơi trúng là rất cao. Hãy tuân thủ nguyên tắc "Hạ thấp, Che chắn và Bám chặt":

• Hạ thấp: Ngay lập tức quỳ xuống bằng cả hai tay và đầu gối.

• Che chắn: Tìm nơi trú ẩn dưới một chiếc bàn hoặc bàn làm việc chắc chắn để bảo vệ đầu và cổ. Nếu không có bàn, hãy di chuyển đến sát một bức tường bên trong và dùng gối hoặc cánh tay để che chắn đầu.

• Bám chặt: Giữ chặt chân bàn hoặc duy trì vị trí đó cho đến khi cơn rung lắc hoàn toàn dừng lại.

Nếu bạn đang ở ngoài trời, hãy di chuyển ra xa các tòa nhà, máy bán hàng tự động và các bức tường. Nếu đang lái xe, hãy tấp xe vào khu vực an toàn, tránh xa các cầu vượt và cây lớn, sau đó ở yên trong xe cho đến khi mọi thứ ổn định.

3. Giai đoạn sau động đất: Kiểm tra và cảnh giác

Khi cơn rung lắc đã qua đi, đừng chủ quan. Hãy thực hiện các bước kiểm tra an toàn sau:

• Kiểm tra thương vong: Xem xét bản thân và những người xung quanh có ai bị thương hay không.

• Kiểm tra an toàn cháy nổ: Nếu ở trong nhà, hãy kiểm tra rò rỉ khí gas. Nếu ngửi thấy mùi gas, hãy khóa van gas chính ngay lập tức. Nếu thấy đám cháy nhỏ, hãy dập tắt ngay; nhưng nếu đám cháy lớn, hãy sơ tán khỏi tòa nhà ngay lập tức.

• Cảnh giác với dư chấn: Các trận động đất phụ có thể xảy ra sau đó và gây thêm thiệt hại cho những cấu trúc đã bị yếu đi. Hãy theo dõi thông tin chính thức từ Cơ quan Khí tượng Nhật Bản hoặc các bản tin địa phương.

• Lưu ý về di chuyển: Tuyệt đối không sử dụng thang máy. Nếu bạn đang ở trong một tòa nhà cao tầng, hãy chuẩn bị tâm lý rằng tòa nhà có thể vẫn sẽ rung lắc nhẹ trong một thời gian ngắn.

Thông tin hữu ích cần biết

Để tăng cường khả năng ứng phó, bạn nên lưu ý các điểm sau:

• Ứng dụng cảnh báo: Hãy tải ứng dụng "Safety tips" của Cơ quan Du lịch Nhật Bản để nhận các cảnh báo động đất theo thời gian thực.

• Địa điểm sơ tán: Các chính quyền địa phương thường chỉ định trường học hoặc công viên làm nơi sơ tán. Bạn có thể kiểm tra thông tin này trên trang web của văn phòng quận hoặc thành phố nơi mình ở.

• Dự trữ thực phẩm: Nên dự trữ ít nhất lượng nước và thực phẩm đủ dùng trong ba ngày, tuy nhiên nhiều cư dân tại Nhật thường chuẩn bị cho cả một tuần.

• Quy định tại nơi sơ tán: Các trung tâm sơ tán địa phương có thể có những quy định riêng về việc mang theo thú cưng hoặc các vật dụng lớn, vì vậy hãy tìm hiểu trước các hướng dẫn của địa phương.

Thông tin chính thức

• Ministry of Health, Labour and Welfare
• Japan Meteorological Agency
• JNTO – Safety Tips

Quy định và lệ phí có thể thay đổi. Vui lòng kiểm tra thông tin mới nhất tại các nguồn chính thức ở trên.