Cẩm nang sinh sống tại Nhật Bản: Những điều thiết yếu dành cho người mới đến

Nhật Bản là một quốc gia có tính tổ chức cực kỳ cao với các hệ thống quản lý hành chính và quy tắc xã hội rất chặt chẽ. Đối với những người Việt Nam mới sang Nhật Bản để học tập, làm việc hoặc định cư, việc nắm bắt các quy tắc cơ bản về thủ tục pháp lý và văn hóa ứng xử là bước đi quan trọng nhất để xây dựng một cuộc sống ổn định và thuận lợi.

Thủ tục hành chính và cư trú thiết yếu

Ngay khi ổn định chỗ ở, việc đầu tiên bạn cần làm là đến văn phòng hành chính địa phương, thường được gọi là tòa thị chính hoặc văn phòng quận, để đăng ký địa chỉ cư trú. Bước này không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là điều kiện tiên quyết để bạn có thể tiếp cận các dịch vụ công và tham gia hệ thống bảo hiểm y tế quốc gia.

Trong quá trình này, bạn sẽ được cấp thẻ số cá nhân, một loại mã số quan trọng dùng cho các thủ tục về thuế, an sinh xã hội và các giao dịch hành chính khác. Đặc biệt, bạn phải luôn mang theo thẻ ngoại kiều bên mình mọi lúc mọi nơi, vì đây là yêu cầu pháp lý bắt buộc đối với người nước ngoài đang cư trú tại Nhật Bản.

Về vấn đề chăm sóc sức khỏe, hầu hết cư dân sẽ tham gia hệ thống bảo hiểm y tế quốc gia. Hệ thống này giúp giảm đáng kể chi phí y tế, thông thường sẽ chi trả khoảng 70% hóa đơn khám chữa bệnh. Tuy nhiên, mức phí và điều kiện hưởng bảo hiểm có thể thay đổi tùy thuộc vào tình trạng thị thực và thu nhập của bạn, vì vậy hãy liên hệ trực tiếp với văn phòng chính quyền địa phương để được hướng dẫn chính xác nhất.

Quản lý tài chính và di chuyển hàng ngày

Mặc dù Nhật Bản đang đẩy mạnh thanh toán kỹ thuật số thông qua các ứng dụng như PayPay và các loại thẻ tín dụng, nhưng tiền mặt vẫn đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Nhiều cửa hàng nhỏ, nhà hàng truyền thống hoặc các đền chùa có thể chỉ chấp nhận tiền Yên. Do đó, bạn nên luôn mang theo một chiếc ví nhỏ để đựng tiền xu, vì các mệnh giá nhỏ được sử dụng rất thường xuyên trong các giao dịch hàng ngày.

Hệ thống giao thông công cộng tại các thành phố lớn như Tokyo hay Osaka vô cùng phát triển và hiện đại. Để việc đi lại trở nên dễ dàng, bạn nên sở hữu một loại thẻ nạp tiền như Suica hoặc Pasmo. Những loại thẻ này cho phép bạn chạm để vào và ra tại các ga tàu, đồng thời có thể dùng để thanh toán tại nhiều cửa hàng tiện lợi và máy bán hàng tự động. Lưu ý rằng việc mua thẻ vật lý đôi khi gặp khó khăn do tình trạng thiếu hụt linh kiện điện tử, khi đó bạn có thể sử dụng phiên bản kỹ thuật số trên điện thoại di động như một giải pháp thay thế đáng tin cậy.

Văn hóa ứng xử và quy tắc công cộng

Xã hội Nhật Bản coi trọng sự hòa hợp và sự tinh tế trong việc tôn trọng không gian chung. Khi đi tàu điện hoặc xe buýt, bạn nên hạn chế tối đa việc trò chuyện điện thoại và hãy luôn để điện thoại ở chế độ im lặng. Việc nói chuyện lớn tiếng hoặc ăn uống trên các chuyến tàu dành cho người đi làm thường được coi là hành vi thiếu lịch sự.

Một vấn đề khác cần đặc biệt lưu ý là quản lý rác thải. Hầu hết các địa phương đều có quy định rất nghiêm ngặt về việc phân loại rác thành các nhóm như rác có thể đốt được, rác không thể đốt được và rác tái chế. Các quy tắc này có sự khác biệt đáng kể tùy theo từng khu vực, vì vậy bạn nhất thiết phải kiểm tra hướng dẫn cụ thể từ văn phòng quận nơi mình sinh sống để tránh việc vứt rác sai quy định.

Những thông tin hữu ích khác

• Cửa hàng tiện lợi: Các chuỗi cửa hàng như 7-Eleven, Lawson và FamilyMart có mặt ở khắp mọi nơi, cung cấp thực phẩm chất lượng cao, dịch vụ rút tiền tại cây ATM và hỗ trợ thanh toán hóa đơn.

• Xử lý rác thải: Luôn kiểm tra lịch thu gom rác cụ thể của chính quyền địa phương nơi bạn ở.

• Số điện thoại khẩn cấp: Gọi 119 khi cần cứu hỏa hoặc xe cứu thương, và gọi 110 để liên hệ cảnh sát.

• Thông tin chính thức: Đối với các thắc mắc liên quan đến thị thực và nhập cảnh, hãy luôn tham khảo thông tin từ Cơ quan Dịch vụ Nhập cảnh Nhật Bản.

Thông tin chính thức

• Prime Minister's Office of Japan
• Ministry of Foreign Affairs of Japan
• Japan National Tourism Organization (JNTO)

Quy định và lệ phí có thể thay đổi. Vui lòng kiểm tra thông tin mới nhất tại các nguồn chính thức ở trên.