Có cần biết tiếng Nhật để sống và làm việc tại Nhật Bản không?

Đối với nhiều người Việt Nam đang có ý định sang Nhật Bản để học tập, làm việc hoặc định cư, câu hỏi về rào cản ngôn ngữ luôn là mối quan tâm hàng đầu. Thực tế, bạn không nhất thiết phải biết tiếng Nhật ngay lập tức để có thể đặt chân đến đây, nhưng mức độ thông thạo ngôn ngữ sẽ vẽ nên lộ trình cuộc đời bạn tại Nhật Bản: từ việc bạn kiếm được bao nhiêu tiền cho đến việc bạn có thể tự chủ trong cuộc sống hàng ngày hay không.

Cơ hội nghề nghiệp cho người không giỏi tiếng Nhật

Nếu bạn chuẩn bị sang Nhật với mục tiêu làm việc, hãy lưu ý rằng khả năng giao tiếp bằng tiếng Nhật sẽ quyết định mức trần thu nhập và sự ổn định của công việc. Tuy nhiên, vẫn có những lĩnh vực "mở cửa" cho những người sử dụng tiếng Anh thành thạo:

• Công nghệ thông tin: Tại các thành phố lớn như Tokyo, nhiều vị trí kỹ sư phần mềm tại các công ty khởi nghiệp quốc tế hoặc các tập đoàn đa quốc gia cho phép làm việc trong môi trường sử dụng tiếng Anh.

• Giảng dạy tiếng Anh: Đây là con đường phổ biến cho người nước ngoài, bao gồm việc dạy tại các trường công lập thông qua Hội đồng Giáo dục hoặc tại các trường ngoại ngữ tư nhân.

• Các tập đoàn đa quốc gia: Nhiều công ty lớn sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ giao tiếp chính thức.

Tuy nhiên, cần một lưu ý quan trọng: hầu hết các công ty truyền thống của Nhật Bản đều yêu cầu trình độ tối thiểu tương đương cấp độ N2 trong kỳ thi năng lực tiếng Nhật. Nếu không có ngôn ngữ, bạn sẽ gặp rất nhiều trở ngại trong việc thăng tiến hoặc giao tiếp với đồng nghiệp ngoài nhóm làm việc trực tiếp của mình.

Những thách thức trong đời sống thường nhật

Dù bạn có thể làm việc trong môi trường quốc tế, cuộc sống thực tế tại Nhật Bản lại đòi hỏi nhiều hơn thế. Tại các đô thị lớn như Tokyo, Osaka hay Fukuoka, nhân viên dịch vụ có thể nói tiếng Anh, nhưng bạn sẽ sớm đối mặt với những tình huống bắt buộc phải dùng tiếng Nhật:

• Thủ tục hành chính: Các quy trình tại văn phòng quận hoặc tòa thị chính liên quan đến đăng ký cư trú và bảo hiểm y tế chủ yếu được thực hiện bằng tiếng Nhật.

• Ngân hàng và Bưu điện: Dù một số ngân hàng lớn có dịch vụ tiếng Anh, nhiều chi nhánh và các điểm bưu điện Nhật Bản có sự hỗ trợ ngôn ngữ rất hạn chế.

• Y tế: Việc tìm bác sĩ nói tiếng Anh là có thể ở các khu vực đô thị, nhưng các cuộc tư vấn chuyên khoa sâu thường cần đến thông dịch viên hoặc người đi cùng biết tiếng Nhật.

• Bất động sản: Việc thuê nhà có thể là một thử thách lớn vì nhiều chủ nhà hoặc đại lý bất động sản ưu tiên những người thuê có khả năng giao tiếp với ban quản lý tòa nhà.

Tầm quan trọng của ngôn ngữ đối với việc định cư lâu dài

Nếu kế hoạch của bạn là gắn bó lâu dài với Nhật Bản, việc học ngôn ngữ không chỉ là một lựa chọn mà là một khuyến nghị thiết yếu. Ngoài những lợi ích về nghề nghiệp, năng lực tiếng Nhật có thể là một yếu tố quan trọng khi bạn nộp đơn xin các trạng thái thị thực nhất định, chẳng hạn như thị thực thường trú. Hơn nữa, việc đọc được các ký tự cơ bản như Hiragana, Katakana và Kanji sẽ giúp bạn di chuyển bằng phương tiện công cộng, đọc nhãn thực phẩm và hiểu các hướng dẫn khẩn cấp một cách an toàn và dễ dàng hơn.

Những điều cần biết để thích nghi nhanh hơn

Để hỗ trợ quá trình làm quen với cuộc sống mới, bạn có thể tận dụng các nguồn lực sau:

• Công cụ dịch thuật: Các ứng dụng như Google Translate hoặc DeepL là trợ thủ không thể thiếu để đọc thực đơn và biển báo.

• Giấy tờ chính thức: Hầu hết các thông báo chính thức từ chính phủ đều được gửi qua thư chỉ bằng tiếng Nhật.

• Trường ngôn ngữ: Nhiều cư dân nước ngoài thường đăng ký các trường ngôn ngữ tư nhân để chuẩn bị tốt hơn cho cuộc sống tại đây.

• Kỳ thi năng lực tiếng Nhật: Đây là tiêu chuẩn để chứng minh trình độ của bạn với các nhà tuyển dụng.

Để biết thêm thông tin chi tiết về các quy định cư trú và thị thực, bạn nên tham khảo các nguồn tin chính thống từ cơ quan chức năng Nhật Bản.

Thông tin chính thức

• JNTO – Japan Travel
• Ministry of Foreign Affairs of Japan – Visa
• Immigration Services Agency of Japan

Quy định và lệ phí có thể thay đổi. Vui lòng kiểm tra thông tin mới nhất tại các nguồn chính thức ở trên.